Beslenme, insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli miktarlarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Bu öğelerin herhangi biri alınmadığında veya gereğinden az ya da çok alındığında, büyüme ve gelişmenin engellendiği ve sağlığın bozulduğu bilimsel olarak ortaya konmuştur.
Yeterli ve Dengeli Beslenme
Vücudun büyümesi, dokuların yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan besin öğelerinin her birinin yeterli miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması "yeterli ve dengeli beslenme" dir.
Besin Öğeleri
İnsanın gereksinmesi olan ve besinlerin bileşiminde yer alan 40'ı aşkın besin öğesi kimyasal yapılarına ve vücut çalışmasındaki etkinliklerine göre 6 grupta toplanır:
Proteinler: Hücrelerin esas yapısını oluşturur. Büyüme ve gelişme için en önemli besin öğesidir.
Yağlar: Yetişkin insan vücudunun ortalama %18'i yağdır. Yağ en çok enerji veren besin öğesidir. Vitaminlerin bir bölümü vücuda yağla alınır.
Karbonhidratlar: Karbonhidratların başlıca görevi vücuda enerji sağlamasıdır. Günlük enerjimizin çoğunu karbonhidratlardan sağlarız.
Mineraller: Yetişkin insan vücudunun ortalama %6'sı madenlerden oluşmuştur. İskelet ve dişlerin yapıtaşıdır.
Vitaminler: Karbonhidrat, yağ ve proteinden enerji elde edilmesine ve hücrelerin oluşması ile ilgili biyokimyasal olayların düzenlenmesine yardımcı olurlar.
Su: Besinlerin sindirimi, dokulara taşınmaları, hücrelerde kullanılmaları sonucu oluşan zararlı atıkların ve vücutta oluşan fazla ısının atılması için gereklidir.
Günlük Alınması Gereken Besinler
Yeterli ve dengeli beslenmek için besinlerimizi 4 grup altında toplayabiliriz:
- Süt ve süt ürünleri — Kalsiyum için en iyi kaynak. Günde 2-3 porsiyon.
- Et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagil — Protein, B vitaminleri ve demir. Günde 2-3 porsiyon.
- Taze sebze ve meyveler — C vitamini ve mineral. Günde 5-7 porsiyon.
- Tahıllar — Temel enerji kaynağı. Günde 4-6 porsiyon.